Short Colon Syndrome
Pacjentem jest 11-letni, kastrowany kocur rasy Maine Coon. Właściciele zgłosili się na badanie USG jamy brzusznej z powodu nawracających, przewlekłych biegunek, towarzyszących kotu od początku jego życia. W historii medycznej pacjenta nie odnotowano żadnych zabiegów chirurgicznych w obrębie jamy brzusznej. Brak informacji na temat wcześniejszej diagnostyki obrazowej pacjenta. Badania krwi wykazały jedynie cechy łagodnej anemii.
Badanie ultrasonograficzne jamy brzusznej wykazało istotne odchylenia w obrębie jelita grubego. Ściana okrężnicy wykazywała odcinkowe pogrubienie, osiągające około 4,4 mm (ryc.1), przy czym średnia grubość ściany w pozostałych ocenianych fragmentach wynosiła około 1,5 mm i mieściła się w granicach normy dla gatunku.
ryc.1 Pogrubienie ściany okrężnicy do ok. 4,4 mm, z wyraźnym pogrubieniem warstwy podśluzowej
W obrębie pogrubiałego odcinka jelita zachowana była warstwowa budowa ściany. Zwracało jednak uwagę wyraźne, nieproporcjonalne pogrubienie warstwy podśluzowej i delikatne pogrubienie warstwy mięśniowej (vid.1 i ryc.1). Pozostałe warstwy ściany jelita nie wykazywały istotnych nieprawidłowości echogeniczności ani cech nacieku zapalnego.
vid.1 Wyraźne pogrubienie warstwy podśluzowej i delikatne pogrubienie warstwy mięśniowej
Istotnym elementem badania był brak widocznych odcinków okrężnicy wstępującej oraz poprzecznej, zidentyfikowano jedynie okrężnicę zstępującą (vid.2).
Dodatkowo stwierdzono nieprawidłową lokalizację ujścia biodrowo-ślepo-okrężniczego. Struktura ta była położona po stronie lewej jamy brzusznej, w przeciwieństwie do typowej lokalizacji prawostronnej (vid.2). Ujście BŚO znajdowało się nieco doogonowo od dna żołądka oraz dogrzbietowo od śledziony, co wskazuje na zaburzenia topografii jelita. Wokół ujścia biodrowo-ślepo-okrężniczego uwidoczniono przewlekły odczyn zapalny oraz umiarkowaną limfadenopatię okolicznych węzłów chłonnych.
vid.2 Nieprawidłowa lokalizacja ujścia biodrowo-ślepo-okrężniczego (doogonowo od dna żołądka oraz dogrzbietowo od śledziony po stronie lewej); brak widocznych odcinków okrężnicy wstępującej oraz poprzecznej; przewlekły odczyn zapalny wokół ujścia BŚO oraz umiarkowana limfadenopatia okolicznych węzłów chłonnych
Short Colon Syndrome in cats (zespół krótkiej okrężnicy u kotów) należy do rzadko opisywanych i nadal słabo poznanych schorzeń. Uważa się, że stan ten może mieć charakter wrodzony – związany z zaburzeniem rozwoju jelita w życiu zarodkowym – lub nabyty, który bywa powiązany z przewlekłym zapaleniem jelit i ich wtórnym włóknieniem. Diagnostyka opiera się głównie na badaniach obrazowych, wśród których ultrasonografia jamy brzusznej odgrywa istotną rolę, jako metoda nieinwazyjna i powszechnie dostępna. Oprócz ultrasonografii w diagnostyce wykorzystuje się również tomografię komputerową, badanie histopatologiczne pobranych wycinków jelita, badanie sekcyjne lub kombinację tych metod badań.
W artykule „Short colon syndrome in cats” (Audrey P. King, Taryn A. Donovan, Eli Cohen, Jenny Marin, Alexandre B. Le Roux), opisano przypadki 93 kotów ze stwierdzonym zespołem krótkiej okrężnicy. Sześćdziesiąt sześć kotów (79%) miało oznaki pogrubienia ściany okrężnicy (zakres 1,5-8 mm). U większości kotów stwierdzono pogrubienie warstwy podśluzowej lub jednoczesne pogrubienie warstwy podśluzowej i mięśniowej. U dwóch kotów obserwowano wyłącznie pogrubienie warstwy mięśniowej, u jednego kota pogrubienie warstwy śluzowej i mięśniowej, natomiast u jednego kota pogrubienie warstwy śluzowej, podśluzowej oraz mięśniowej. W 29 przypadkach przeprowadzono badanie histopatologiczne fragmentu ściany jelita grubego. U 28 na 29 rozpoznano limfocytarno-plazmocytarne zapalenia jelita grubego (z lub bez jednoczesnego eozynofilowego i neutrofilowego nacieku). U jednego z badanych kotów rozpoznano chłoniaka jelita grubego. Potwierdza to wcześniejsze badania wskazujące na związek między zapaleniem jelita grubego a skróceniem jelita grubego.
Ze względu na podejrzenie zespołu krótkiej okrężnicy u wyżej opisanego pacjenta, zalecono badanie TK oraz badanie histopatologiczne zmienionych fragmentów okrężnicy, jednak właściciel nie zdecydował się na dalszą diagnostykę.