Do zawału śledziony dochodzi wtórnie do zatorowości lub zakrzepicy żyły śledzionowej i jej odgałęzień, co skutkuje nagłym przerwaniem dopływu krwi do fragmentu narządu.
Obraz ultrasonograficzny
W badaniu USG możemy uwidocznić koronkowe, hipo- lub aechogenne, mniej lub bardziej rozlane, zazwyczaj nieregularne obszary w obrębie miąższu śledziony (vid.1 i vid.2). Niekiedy zawałem objęta może być większa część narządu, jednak zauważalne powinny być wyraźnie odgraniczone fragmenty miąższu, które pozostają niezmienione. Jeśli zawał znajduje się obwodowo, może prowadzić do zniekształcenia torebki śledziony.
vid.1 Koronkowe, hipoechogenne obszary zawałowe, odgraniczone od zdrowego miąższu śledziony
vid.2 Koronkowe, hipoechogenne obszary zawałowe, odgraniczone od zdrowego miąższu śledziony. Na skanie uwidoczniono również niewielką ilość wolnego płynu wokół narządu oraz odczyn okolicznej tkanki tłuszczowej.
Ponadto wokół narządu możemy zaobserwować hiperechogenną tkankę tłuszczową, a także hiperechogenne trójkąty wnękowe, skierowane podstawą w stronę torebki narządu (ryc.1). Trójkąty takie są najczęściej objawem towarzyszącym skrętowi śledziony, ale mogą być również spotykane przy jej masywnym zawale. W przypadku pojawienia się gazu w obrębie zawału, możemy podejrzewać zakażenie bakteryjne, które niekiedy jest przyczyną jego powstawania.
ryc.1 Hiperechogenne trójkąty wnękowe
Przebieg zawału jest zmienny i zależny od czasu. Początkowo ogniska zawałowe mogą być niewielkie, słabo odgraniczone i słabo hipoechogenne, co można pomylić z innymi, śródmiąższowymi zmianami ogniskowymi. Z czasem zawały zmniejszają się, mogą stawać się hiperechogenne, a niekiedy ulegać bliznowaceniu.
Badanie dopplerowskie
W badaniu dopplerowskim obserwuje się brak przepływu krwi w zmienionym fragmencie śledziony (ryc.2 i ryc.3). Dodatkowo w obrębie żyły śledzionowej uwidocznić można znacznie ograniczony przepływ krwi, a nawet echogeniczne obszary wewnątrz naczynia, odpowiadające skrzeplinom (vid.3).
ryc.2 Brak unaczynienia w obrębie zmienionego fragmentu miąższu śledziony
ryc.3 Obecność unaczynienia w pozostałych, niezmienionych fragmentach miąższu śledziony
vid.3 Znaczne ograniczenie przepływu krwi oraz echogeniczne obszary wewnątrz żyły śledzionowej; brak uchwytnego unaczynienia w zmienionych fragmentach miąższu śledziony oraz obecność unaczynienia w pozostałych, niezmienionych fragmentach narządu.
Przyczyny
Zawał śledziony może być związany z chorobami zapalnymi, takimi jak zapalenie trzustki, otrzewnej czy wsierdzia, a także z chorobami nerek, nadczynnością kory nadnerczy, podawaniem egzogennych glikokortykosteroidów, nadkrzepliwością towarzyszącą chorobom wątroby, nowotworom, chorobom zakaźnym i autoimmunologicznym, czy zakrzepicą wtórną do chorób sercowo-naczyniowych.
Jak zróżnicować zawał śledziony i skręt śledziony?
– przy zawale zmiany echogeniczności miąższu oraz ograniczenie przepływu krwi dotyczą fragmentu narządu, natomiast przy skręcie — całego miąższu
– przy zawale śledziona zazwyczaj nie jest powiększona, choć jej brzegi mogą być lekko nieregularne; przy skręcie śledziona jest powiększona, obrzęknięta, a jej ułożenie jest atypowe
– trójkąty wnękowe, hiperechogenny tłuszcz oraz wolny płyn wokół śledziony są najczęściej objawem towarzyszącym skrętowi, ale mogą być niekiedy spotykane przy masywnym zawale śledziony
Przydatny case, czekam na więcej takich 👍